Avustralya’nın sosyal medya yasağı iÅŸe yaramadı: Çocukların %80’i hala platformlarda

Avustralya’nın 16 yaÅŸ altına yönelik sosyal medya yasağının yürürlüğe girmesinden üç ay sonra yayımlanan ilk resmi deÄŸerlendirme raporu, uygulamanın beklenen etkiyi yaratmadığını ortaya koydu. Ãœlkenin çevrim içi güvenlik kurumu eSafety Commissioner tarafından hazırlanan rapora göre, çocukların %80’den fazlası Instagram, TikTok ve Snapchat gibi yaÅŸ sınırı bulunan platformları kullanmayı sürdürüyor.

803 çocuk (10-15 yaÅŸ) ve ebeveynleriyle gerçekleÅŸtirilen araÅŸtırma, yasağın Aralık 2025’te yürürlüğe girmesinden önceki veriler ile Mart-Nisan 2026 döneminde toplanan üç aylık takip verilerini karşılaÅŸtırdı. 

Rapora göre yaÅŸ sınırı bulunan platformlarda hesabı olan çocukların oranı yaklaşık %52’den %42’ye gerilese de sosyal medya kullanımındaki düşüş oldukça sınırlı kaldı. Yasa öncesinde çocukların %85,9’u en az bir sosyal medya platformunu kullanırken, bu oran üç ay sonra yalnızca %81,5’e düştü.

Yaş doğrulama sistemleri yetersiz kaldı

Raporda, sınırlı etkinin temel nedeni olarak sosyal medya şirketlerinin yaş doğrulama sistemlerini etkili şekilde uygulamaması gösterildi. Ankete katılan çocukların yarısından fazlası platformların yaşlarını doğrulamak için herhangi bir işlem yapmadığını söyledi.

Bunun yanında çocukların %18’i platformların yaÅŸlarını yanlışlıkla 16 yaşın üzerinde deÄŸerlendirdiÄŸini, %37’si ise eriÅŸimini sürdürebilmek için hesaplarında yaşını 16 veya üzeri olarak belirttiÄŸini ifade etti. Rapor, çocukların hesaplarına eriÅŸmeye devam etmek için karmaşık yöntemlere ihtiyaç duymadığını, mevcut doÄŸrulama sistemlerinin kolayca aşılabildiÄŸini vurguladı.

Reddit ve Pinterest’e yöneliÅŸ dikkat çekti

Araştırma, bazı çocukların Instagram ve TikTok gibi platformlardan uzaklaşırken Reddit ve Pinterest gibi alternatif platformlara yönelmeye başladığına dair ilk işaretleri de ortaya koydu.

Bunun yanında yasağın beklenmeyen bir sonucu da tespit edildi. Çocuklarının sosyal medya kullandığını bilmeyen ebeveynlerin oranı yaklaşık %10 arttı. Uzmanlar bunun çocukların hesaplarını ailelerinden daha gizli kullanmaya başlamış olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.

Öte yandan BaÅŸbakan Anthony Albanese’nin yasağın çocukların dışarıda daha fazla vakit geçirmesini saÄŸlayacağı yönündeki beklentisi de gerçekleÅŸmedi. Rapor, çocukların çevrim dışı aktivitelerinde kayda deÄŸer bir deÄŸiÅŸim yaÅŸanmadığını ortaya koydu.

Hükümet yaptırımları artırmaya hazırlanıyor

Sonuçların ardından Avustralya hükümetinin sosyal medya ÅŸirketlerine yönelik yaptırımları sertleÅŸtirmesi bekleniyor. Hükümet, platformlara uygulanabilecek para cezalarını artırmayı ve eSafety Commissioner’ın bilgi toplama yetkilerini geniÅŸletmeyi planlıyor.

Öte yandan yaş doğrulama teknolojileri geliştiren şirketler de hükümete, sosyal medya platformlarının yaş doğrulama sistemlerini gerçekten uygulayıp uygulamadığını denetlemek amacıyla bağımsız ve zorunlu denetimler yapılması çağrısında bulundu.

Uzmanlara göre platformlar kurallara tam olarak uysa bile sorun tamamen çözülmeyebilir. Çünkü mevcut yasa, çocukların hesap açmasını engellese de sosyal medya içeriklerini oturum açmadan görüntülemelerini yasaklamıyor.